架构与系统设计 / 系统课时
编写取消订单业务流程
编写取消订单业务流程
取消订单不是简单把状态字段改成 CANCELLED。应用服务应先加载聚合,再调用订单自己的取消行为,只有领域规则允许状态转换时才保存;非法转换要在领域模型中立即失败。
学习目标
- 能实现“加载聚合 → 调用取消行为 → 保存聚合”的应用流程
- 能把合法状态转换规则放进订单聚合,而不是写在应用服务里
- 能说明取消失败时为什么不应该继续执行 Repository 保存
先确定取消的职责边界
取消用例至少同时追踪 Repository、应用服务和订单聚合三个对象,还要区分成功与拒绝两条路径。应用层负责找到订单并发起行为,聚合负责决定当前状态能不能取消。

因此,应用服务不应该写出 if (status == CREATED) 之类的业务判断。否则其他入口只要绕过这个 Service,就可能直接制造非法状态。
让领域模型拒绝非法状态
下面的可运行示例规定:只有 CREATED 状态可以直接取消;已经 SHIPPED 的订单必须拒绝取消。应用服务只负责加载、调用和保存。
import java.util.HashMap;
import java.util.Map;
import java.util.Optional;
public class CancelOrderDemo {
enum OrderStatus {
CREATED,
CANCELLED,
SHIPPED
}
static final class DomainException extends RuntimeException {
DomainException(String message) {
super(message);
}
}
static final class Order {
private final String id;
private OrderStatus status;
private Order(String id, OrderStatus status) {
this.id = id;
this.status = status;
}
static Order restore(String id, OrderStatus status) {
return new Order(id, status);
}
void cancel() {
// 合法状态转换由聚合统一保护,应用层无需复制判断。
if (status != OrderStatus.CREATED) {
throw new DomainException(
"cannot cancel order " + id + " from status " + status);
}
status = OrderStatus.CANCELLED;
}
String id() {
return id;
}
OrderStatus status() {
return status;
}
}
interface OrderRepository {
Optional<Order> findById(String orderId);
void save(Order order);
}
static final class InMemoryOrderRepository implements OrderRepository {
private final Map<String, Order> storage = new HashMap<>();
@Override
public Optional<Order> findById(String orderId) {
return Optional.ofNullable(storage.get(orderId));
}
@Override
public void save(Order order) {
storage.put(order.id(), order);
}
}
static final class CancelOrderService {
private final OrderRepository orderRepository;
CancelOrderService(OrderRepository orderRepository) {
this.orderRepository = orderRepository;
}
void execute(String orderId) {
Order order = orderRepository.findById(orderId)
.orElseThrow(() -> new IllegalArgumentException(
"order not found: " + orderId));
order.cancel();
// cancel 成功返回后才保存;异常会直接中断这条用例。
orderRepository.save(order);
}
}
public static void main(String[] args) {
InMemoryOrderRepository repository = new InMemoryOrderRepository();
repository.save(Order.restore("O-2001", OrderStatus.CREATED));
repository.save(Order.restore("O-2002", OrderStatus.SHIPPED));
CancelOrderService service = new CancelOrderService(repository);
service.execute("O-2001");
System.out.println(
"O-2001 status=" + repository.findById("O-2001").orElseThrow().status());
try {
service.execute("O-2002");
} catch (DomainException e) {
System.out.println("O-2002 rejected: " + e.getMessage());
}
}
}预期输出
O-2001 status=CANCELLED
O-2002 rejected: cannot cancel order O-2002 from status SHIPPED第一笔订单完成了加载、领域行为和保存;第二笔订单在 order.cancel() 处抛出领域异常,因此 save 没有执行。拒绝规则只存在于聚合内部,无论未来由 HTTP、定时任务还是消息消费者触发取消,都复用同一条规则。
区分找不到订单与不能取消
“订单不存在”和“订单存在但状态不允许取消”是两类不同失败。前者属于用例执行所需对象不存在,示例用 IllegalArgumentException 表达;后者是领域规则拒绝,使用 DomainException 表达。
接口层可以把这两类异常分别映射为合适的 HTTP 响应或错误消息,但不要在接口层重新判断订单状态。这样错误映射可以变化,而领域规则仍保持唯一来源。
处理事务与并发边界
真实数据库中的取消流程应把“加载 → 修改 → 保存”放在同一个应用事务中。如果存在并发发货与取消,还需要在 Repository 持久化时配合版本号或其他并发控制,避免后写入的一方覆盖先发生的合法状态变化。
取消订单的关键不是多写一层 Service,而是让应用服务负责用例顺序、聚合负责状态合法性、Repository 负责取回和保存聚合。这样非法状态转换会在最接近业务规则的位置被稳定拒绝。