FPGA 与数字 IC 设计 / 系统课时
实现基础 SPI 主机
实现基础 SPI 主机
本节完成一个可综合、可仿真的 8 位 SPI 主机:由系统时钟分频生成 SCLK,事务期间控制片选与 MOSI,并在正确边沿采样 MISO。重点是把 CPOL、CPHA 转换成明确的领先边沿、滞后边沿和数据稳定规则,再用统一逻辑覆盖四种模式。
学习目标
- 根据 CPOL、CPHA 判断 SCLK 空闲电平、数据更新边沿与采样边沿
- 用半周期计数器和事务状态统一控制 SCLK、CS_N、MOSI 与 MISO
- 通过 Mode 0 回环仿真验证一笔 8 位传输的发送、采样和结束时序
把四种 SPI 模式化成边沿规则
SPI 主机至少控制 SCLK、CS_N 和 MOSI,并从 MISO 采样返回数据。CPOL 决定 SCLK 的空闲电平:0 时空闲为低,1 时空闲为高。每个比特周期都有“领先边沿”和“滞后边沿”,用相对边沿描述可以让四种模式共享同一套控制逻辑。
| CPOL | CPHA | 空闲电平 | 领先边沿 | 采样边沿 | 数据更新边沿 |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 0 | 低 | 上升沿 | 领先边沿 | 滞后边沿 |
| 0 | 1 | 低 | 上升沿 | 滞后边沿 | 领先边沿 |
| 1 | 0 | 高 | 下降沿 | 领先边沿 | 滞后边沿 |
| 1 | 1 | 高 | 下降沿 | 滞后边沿 | 领先边沿 |
CPHA=0 还有一个关键约束:第一位 MOSI 必须在第一个领先边沿到来前已经稳定;CPHA=1 则允许在第一个领先边沿到来时推出第一位数据。

用半周期节拍驱动一笔事务
把 SCLK 的每次翻转看成一个“半周期事件”。当计数器累计 CLK_DIV 个系统时钟后翻转一次 SCLK,因此 。事务开始时拉低 CS_N,把 SCLK 放到 CPOL 指定的空闲电平,并清零采样计数。
每次半周期事件到来时,若当前 SCLK 等于空闲电平,则下一次翻转形成领先边沿;否则形成滞后边沿。CPHA 再决定哪个边沿采样、哪个边沿更新数据。下面的主示例固定为 8 位、MSB first,CLK_DIV 必须大于等于 1;测试平台将 MISO 直接回接到 MOSI,因此接收结果应与发送字节一致。
`timescale 1ns/1ps
module spi_master_8bit #(
parameter CPOL = 1'b0,
parameter CPHA = 1'b0,
parameter integer CLK_DIV = 2
)(
input wire clk,
input wire rst_n,
input wire start,
input wire [7:0] tx_data,
input wire miso,
output reg sclk,
output reg cs_n,
output reg mosi,
output reg [7:0] rx_data,
output reg busy,
output reg done
);
reg [31:0] div_count;
reg [7:0] tx_shift;
reg [7:0] rx_shift;
reg [3:0] sample_count;
always @(posedge clk or negedge rst_n) begin
if (!rst_n) begin
sclk <= CPOL;
cs_n <= 1'b1;
mosi <= 1'b0;
rx_data <= 8'h00;
busy <= 1'b0;
done <= 1'b0;
div_count <= 32'd0;
tx_shift <= 8'h00;
rx_shift <= 8'h00;
sample_count <= 4'd0;
end else begin
done <= 1'b0;
if (!busy) begin
sclk <= CPOL;
cs_n <= 1'b1;
div_count <= 32'd0;
if (start) begin
busy <= 1'b1;
cs_n <= 1'b0;
tx_shift <= tx_data;
rx_shift <= 8'h00;
sample_count <= 4'd0;
// CPHA=0 要求首个采样边沿到来前,最高位已经稳定在 MOSI。
if (CPHA == 1'b0)
mosi <= tx_data[7];
end
end else if (div_count == CLK_DIV - 1) begin
div_count <= 32'd0;
if (sclk == CPOL) begin
// 当前处于空闲电平,翻转后形成 leading edge。
sclk <= ~sclk;
if (CPHA == 1'b0) begin
rx_shift <= {rx_shift[6:0], miso};
sample_count <= sample_count + 1'b1;
end else begin
mosi <= tx_shift[7];
tx_shift <= {tx_shift[6:0], 1'b0};
end
end else begin
// 当前处于活动电平,翻转后形成 trailing edge。
sclk <= ~sclk;
if (CPHA == 1'b0) begin
if (sample_count == 4'd8) begin
rx_data <= rx_shift;
busy <= 1'b0;
done <= 1'b1;
cs_n <= 1'b1;
sclk <= CPOL;
end else begin
tx_shift <= {tx_shift[6:0], 1'b0};
mosi <= tx_shift[6];
end
end else begin
rx_shift <= {rx_shift[6:0], miso};
sample_count <= sample_count + 1'b1;
if (sample_count == 4'd7) begin
rx_data <= {rx_shift[6:0], miso};
busy <= 1'b0;
done <= 1'b1;
cs_n <= 1'b1;
sclk <= CPOL;
end
end
end
end else begin
div_count <= div_count + 1'b1;
end
end
end
endmodule
module tb;
reg clk = 1'b0;
reg rst_n = 1'b0;
reg start = 1'b0;
reg [7:0] tx_data = 8'hA5;
wire sclk;
wire cs_n;
wire mosi;
wire miso = mosi;
wire [7:0] rx_data;
wire busy;
wire done;
always #5 clk = ~clk;
spi_master_8bit #(
.CPOL(1'b0),
.CPHA(1'b0),
.CLK_DIV(2)
) dut (
.clk(clk),
.rst_n(rst_n),
.start(start),
.tx_data(tx_data),
.miso(miso),
.sclk(sclk),
.cs_n(cs_n),
.mosi(mosi),
.rx_data(rx_data),
.busy(busy),
.done(done)
);
initial begin
#30 rst_n = 1'b1;
@(negedge clk);
start = 1'b1;
@(negedge clk);
start = 1'b0;
wait(done);
$display("rx_data=0x%02h", rx_data);
if (rx_data == 8'hA5)
$display("PASS");
else
$display("FAIL");
$finish;
end
endmodule预期结果:
编译成功;Mode 0 回环结束时 rx_data=8'hA5,done 仅拉高一个系统时钟周期,CS_N 回到高电平,SCLK 回到低电平。将主机与测试平台保存为 spi_master_tb.v 后执行:
iverilog -g2012 -o spi_tb spi_master_tb.v
vvp spi_tb预期输出:
rx_data=0xa5
PASS实际仿真时间会因工具设置不同而变化,但回环接收值应保持为 0xA5。
检查事务结束边界
发送和采样正确还不够,事务边界也必须明确。CS_N 应在整个 8 位传输期间保持为低,最后一个有效采样完成后再回到高电平;SCLK 在空闲阶段必须稳定在 CPOL 指定的电平。若过早释放片选,从设备可能忽略最后一位,或者把下一次时钟误判为新事务的一部分。
接到真实外设前确认约束
首先核对从设备数据手册中的 SPI mode,不能只看“支持 SPI”就假定 Mode 0。其次确认最大 SCLK 频率以及 CS_N 的建立、保持时间;如果外设要求片选拉低后等待若干纳秒,主机状态机应增加等待阶段。最后确认位序,本例固定为 MSB first;若外设要求 LSB first,需要同时调整 MOSI 推送和 MISO 拼接方向。
把设计约束成“半周期事件 + leading/trailing edge + CPHA 规则”后,四种 SPI 模式可以共享同一套控制框架。之后扩展到多字节事务、可编程位宽或连续片选时,仍要保持采样边沿、数据稳定窗口和片选边界一致。