Web 图形与 3D / 系统课时

将鼠标位置映射到 Shader 坐标

将鼠标位置映射到 Shader 坐标

浏览器的鼠标纵坐标向下增大,而 WebGL 片元窗口坐标向上增大。直接传递鼠标像素值容易造成高亮上下颠倒,Canvas 缩放后还会错位。本课统一两套坐标,做出跟随指针移动的圆形高亮,并验证高分屏下的位置是否准确。

学习目标

  • 用 getBoundingClientRect() 将鼠标位置换算为 Canvas 内的归一化坐标。
  • 在 GLSL ES 3.00 中对齐 uMouse 与 gl_FragCoord,实现圆形高亮。
  • 排查纵轴翻转、设备像素比和宽高比造成的偏差。

将浏览器坐标换成 Shader 坐标

PointerEvent.clientX/clientY 以浏览器视口左上角为原点,canvas.getBoundingClientRect() 返回 Canvas 在同一视口坐标系中的显示边界。先减去矩形左上角,再除以显示宽高,就能消除页面偏移和 CSS 缩放的影响。

本例在 Shader 中采用左下角为 (0,0)、右上角为 (1,1) 的 UV 坐标。转换规则为:

  • u = (clientX - rect.left) / rect.width
  • v = 1 - (clientY - rect.top) / rect.height

例如 Canvas 左上角位于 (100,80),显示尺寸为 800 × 400 CSS 像素,鼠标位于视口 (300,180),则 u=0.25、v=0.75。这里的 1 - 不能省,否则鼠标向下移动时高亮会向上移动。

浏览器指针坐标与 WebGL2 片元坐标的映射

完整实现跟随指针的高亮

将下面内容保存为 index.html,用支持 WebGL2 的现代浏览器打开。程序用一个全屏三角形渲染片元;JavaScript 将鼠标位置作为归一化 uMouse 传入,片元着色器则用 gl_FragCoord.xy / uResolution 得到相同坐标系的 UV。

html
<!doctype html>
<html lang="zh-CN">
<head>
  <meta charset="utf-8">
  <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
  <style>
    html, body { margin: 0; width: 100%; height: 100%; overflow: hidden; }
    canvas { display: block; width: 100vw; height: 100vh; }
  </style>
</head>
<body>
<canvas id="scene"></canvas>
<script>
const canvas = document.querySelector('#scene');
const gl = canvas.getContext('webgl2');
if (!gl) throw new Error('当前浏览器不支持 WebGL2');

const vertexSource = `#version 300 es
void main() {
  // 利用 gl_VertexID 生成覆盖视口的单个大三角形
  vec2 p[3] = vec2[3](vec2(-1.0, -1.0), vec2(3.0, -1.0), vec2(-1.0, 3.0));
  gl_Position = vec4(p[gl_VertexID], 0.0, 1.0);
}`;

const fragmentSource = `#version 300 es
precision highp float;
uniform vec2 uResolution;
uniform vec2 uMouse;
out vec4 fragColor;
void main() {
  vec2 uv = gl_FragCoord.xy / uResolution;
  // 修正宽高比,使光斑在非正方形画布上依然是圆形
  vec2 delta = (uv - uMouse) * vec2(uResolution.x / uResolution.y, 1.0);
  float glow = exp(-45.0 * dot(delta, delta));
  vec3 bg = vec3(0.04, 0.08, 0.14);
  vec3 highlight = vec3(0.16, 0.87, 0.72);
  fragColor = vec4(mix(bg, highlight, glow), 1.0);
}`;

function compile(type, source) {
  const shader = gl.createShader(type);
  gl.shaderSource(shader, source);
  gl.compileShader(shader);
  if (!gl.getShaderParameter(shader, gl.COMPILE_STATUS)) {
    throw new Error(gl.getShaderInfoLog(shader) || '着色器编译失败');
  }
  return shader;
}

const vertex = compile(gl.VERTEX_SHADER, vertexSource);
const fragment = compile(gl.FRAGMENT_SHADER, fragmentSource);
const program = gl.createProgram();
gl.attachShader(program, vertex);
gl.attachShader(program, fragment);
gl.linkProgram(program);
if (!gl.getProgramParameter(program, gl.LINK_STATUS)) {
  throw new Error(gl.getProgramInfoLog(program) || '程序链接失败');
}
gl.deleteShader(vertex);
gl.deleteShader(fragment);
gl.useProgram(program);
gl.bindVertexArray(gl.createVertexArray());

const resolutionLoc = gl.getUniformLocation(program, 'uResolution');
const mouseLoc = gl.getUniformLocation(program, 'uMouse');
let mouseX = -10;
let mouseY = -10;

function draw() {
  const rect = canvas.getBoundingClientRect();
  const dpr = window.devicePixelRatio || 1;
  // 显示尺寸是 CSS 像素;绘制缓冲区使用设备像素
  const width = Math.max(1, Math.round(rect.width * dpr));
  const height = Math.max(1, Math.round(rect.height * dpr));
  if (canvas.width !== width || canvas.height !== height) {
    canvas.width = width;
    canvas.height = height;
  }
  gl.viewport(0, 0, canvas.width, canvas.height);
  gl.uniform2f(resolutionLoc, canvas.width, canvas.height);
  gl.uniform2f(mouseLoc, mouseX, mouseY);
  gl.drawArrays(gl.TRIANGLES, 0, 3);
}

canvas.addEventListener('pointermove', (event) => {
  const rect = canvas.getBoundingClientRect();
  // Y 轴翻转:视口左上角原点 -> Shader 左下角原点
  mouseX = (event.clientX - rect.left) / rect.width;
  mouseY = 1 - (event.clientY - rect.top) / rect.height;
  draw();
});
canvas.addEventListener('pointerleave', () => {
  mouseX = -10;
  mouseY = -10;
  draw();
});
window.addEventListener('resize', draw);
draw();
</script>
</body>
</html>

预期结果:页面显示深蓝背景;鼠标移入 Canvas 后出现以指针为中心的青绿色柔和光斑,移动时光斑同步跟随;鼠标移出后光斑消失。这个示例采用事件触发重绘,不需要持续运行逐帧动画。

验证高分屏和边缘坐标

在浏览器中分别把指针移动到 Canvas 的左上角、中心与右下角附近,检查光斑中心是否分别接近 (0,1)、(0.5,0.5)、(1,0) 对应的位置。边缘处光斑被画布裁切是正常现象,不是坐标错误。

接着改变浏览器窗口大小和缩放比例,检查光斑是否仍位于指针下方。若显示尺寸为 800 × 400 CSS 像素且 devicePixelRatio=2,绘制缓冲区应为 1600 × 800 像素;示例仍传递 (0.25,0.75),片元通过缓冲区分辨率归一化后与其对齐,不需要把 uMouse 再乘一次 2。

处理错位与变形

  • 上下颠倒:忘记对 clientY 做 1 - ...。本例的 gl_FragCoord 原点位于绘制缓冲区左下角,鼠标坐标也必须采用这一约定。
  • 整体偏移:直接用 clientX / innerWidth 计算。Canvas 不一定充满视口,应改用 rect.left 和 rect.width,Y 轴同理。
  • 高分屏错位:将设备像素的 gl_FragCoord.xy 直接与 CSS 像素的鼠标值比较。要么两边都归一化,要么都转换到相同的绘制缓冲区像素单位。
  • 圆形变成椭圆:直接用 length(uv - uMouse) 计算距离。宽高不同时,应像示例一样对 X 分量乘 uResolution.x / uResolution.y。

本实现假定 Canvas 没有 CSS 旋转、倾斜变换或边框内边距,并且 gl.viewport 覆盖整个绘制缓冲区。若项目使用局部 viewport、多视图或 CSS 旋转,需要进一步转换到实际渲染区域,不能直接套用全屏映射。

按自己的节奏,确认真正理解。

目录与阅读设置

阅读设置

17

记录一个想法

将鼠标位置映射到 Shader 坐标

0 / 10000 · 笔记保存到账号。未提交的修改会在关闭、离开或刷新后丢失。

登录哪都通